Steeds meer mensen raadplegen AI-tools zoals ChatGPT voor het beantwoorden van juridische vraagstukken. Hoewel het begrijpelijk is dat cliënten zich goed willen informeren, zeker als de advocaat niet positief is over de kansen van hun zaak, kan het gebruik van dergelijke systemen bij juridische vraagstukken ook problematisch zijn.

AI-systemen zijn namelijk niet ontworpen om een volledige juridische zaak te beoordelen. De AI-systemen beschikken vaak niet over het volledige juridische dossier, kennen de relevante stukken en omstandigheden niet en missen vaak belangrijke context. Het antwoord dat het AI-systeem geeft, is daarom vaak gebaseerd op een beperkte en soms onvolledige beschrijving van de situatie. Daardoor kan het antwoord sterk afwijken van de juridische werkelijkheid.

Bovendien kan AI juridisch overtuigend klinkende antwoorden geven die feitelijk onjuist, verouderd of onvolledig zijn. De formuleringen zijn vaak stellig, waardoor de indruk ontstaat dat sprake is van betrouwbaar juridisch advies. In werkelijkheid gaat het slechts om een algemene tekst die meestal niet is toegespitst op alle relevante omstandigheden van het geval.

Daar komt nog bij dat AI-systemen vaak geneigd zijn om de gebruiker naar de mond te praten. Wanneer iemand vraagt of een zaak “kansrijk” is, zal een AI-systeem regelmatig aangeven dat er mogelijkheden of argumenten zijn. In de praktijk kan de kans op succes echter zo klein zijn dat procederen een onverantwoord risico vormt, bijvoorbeeld omdat bij verlies een proceskostenveroordeling volgt. Een advocaat of jurist zal dat risico meewegen in zijn advies over de kansen van de zaak.

Ook kan het gebruik van bijvoorbeeld ChatGPT de samenwerking tussen advocaat en cliënt bemoeilijken. Cliënten brengen soms door AI gegenereerde argumenten naar voren die goed en weloverwogen klinken, maar juridisch onjuist zijn. Het kost de advocaat vervolgens tijd om uit te leggen waarom deze argumenten niet opgaan of in een specifieke zaak niet relevant zijn. Die tijd besteden onze advocaten liever aan het effectief behandelen van de zaak, of het beantwoorden van vragen van cliënten zélf.

Verder bestaat het risico dat vertrouwelijke informatie uit een dossier in AI-systemen wordt ingevoerd. Omdat niet altijd duidelijk is hoe AI-systemen hiermee omgaan, kan dit gevolgen hebben voor de vertrouwelijkheid van de zaak.

Het is uiteraard altijd goed om kritisch na te denken over uw eigen zaak. Tegelijkertijd is het belangrijk om te beseffen dat juridisch advies maatwerk is. Een advocaat baseert zijn oordeel op het volledige dossier, relevante regelgeving en actuele rechtspraak. Daarom raden wij cliënten aan om bij twijfel of vragen over hun zaak eerst met hun advocaat in overleg te treden, in plaats van te vertrouwen op de antwoorden van AI-systemen.

mr. R.T.A. Ansems